خانه عنکبوت
خطر نزاع درون خاندان سلطنتی سعودی در حال افزایش است. سناریوی جنگ علنی میان اعضای این خاندان، که قبل از ژانویه 2015 و روی کار آمدن ملک سلمان غیرقابلتصور بود، در حال حاضر بسیار محتمل است و در عین حال در بعد سیاست خارجی نیز آغاز یک جنگ واقعی توسط سعودیها علیه ایران امکان پذیر است.
«ایان برمر» رئیس سازمان تحلیلی «گروه اوراسیا» (Eurasia Group) که بزرگترین گروه مشاورهای سیاسی جهان در این خصوص میگوید: «عربستان گرفتار دردسر بزرگی شده و خودش هم این را میداند.» گروه اوراسیا در گزارش پیشبینی «ریسکهای سیاسی» سال 2016 خود، معضلاتی را که عربستان در آینده نزدیک با آنها مواجه میشود، دقیقتر بررسی کرده است:
عربستان سعودی در سال جدید میلادی شاهد افزایش اختلافات بیثباتکننده در خاندان سلطنتی خود خواهد بود و روز به روز بیشتر در فضای بینالمللی منزوی میشود. به این ترتیب، حاکمان سعودی مجبور میشوند نسبت به همسایگان نزدیک خود شدت عمل بیشتری به خرج دهند و غرب آسیا (خاورمیانه) را بیش از پیش بیثبات میکنند.
مشکل اصلی این است که سلمان گستاخانه قدرت زیادی را به محمد بن سلمان پسر 30 ساله خود داده است و تقریباً هیچ شکی نیست که هدفش از این کار، آماده کردن او برای به ارث بردن سلطنت است. این کار سلمان، رقبای محمد بن سلمان در خاندان سلطنتی را بسیار عصبانی کرده است.
مسئله خطرناک این است که گروهی از شاهزادگان ممکن است در واکنش به تحولات اخیر، درصدد سرنگونی بن سلمان از مقام جانشینی ولیعهد و یا حتی مخالفت علنی با پادشاه بربیایند. بیثباتی سیاسی در کشوری که تقریباً 10.5 درصد از نفت جهان را تولید میکند، خطر قابلتوجهی برای همه اعضا در بازار نفت در برخواهد داشت.
درگیری ایران و عربستان غیرمستقیم خواهد بود
اگر عربستان منزویتر شود، برای حفاظت از منافع خود دست به اقدامات وخیمتری خواهد زد و به شدت وسوسه میشود که در سال 2016 بر اساس قاعده «بهترین دفاع، حمله است» عمل کند. ریاض به حمایت از شورشیان (تروریستهای) ضداسد در سوریه ادامه میدهد و حتی این کمکها را تشدید خواهد کرد، با وجود اینکه مخالفان نمیتوانند به طور مؤثر رئیسجمهور سوریه را به چالش بکشند. در بدترین شرایط، آغاز یک جنگ واقعی توسط سعودیها علیه ایران هم امکانپذیر است. آلسعود هر جا احساس کند که تهران دارد از ریاض جلو میزند، به ایران فشار خواهد آورد. به طور کلی، در سال جدید میلادی باید از عربستانی که در صحنه بینالمللی منزوی و در داخل ضعیف شده است، انتظار داشته باشیم تا از راههای جدیدی به این مشکلات واکنش نشان دهد.
مشرق نیوز